معناى لغوى زكات واژه زكات در قرآن سى و يك بار آمده است ، كه در موارد بسيارى با واژه " صلاة " مقارن و همراه مىباشد . در لغت‌نامه‌ها چهار معنا براى زكات ذكر كرده‌اند : 1 - الطهارة ، 2 - النماء ، 3 - البركة ، 4 - المدح . « 1 » در قرآن و روايات ، برخى مشتقات زكات در بعضى از معانى لغوى آن به كار رفته است . مثلًا قرآن از قول اصحاب كهف نقل كرده كه « فَلْيَنْظُرْ أَيُّها أَزْكى طَعاماً » « 2 » كه در آن " أزكى " به معنى " أطهر " به كار رفته است ؛ يعنى " أطهر طعاماً " ( / خوراكى پاكيزه تر ) . از امام باقر ( ع ) هم روايتى نقل شده كه فرمودند : « زكات الأرض يُبسُها » « 3 » يعنى پاك شدن زمين با خشك شدن آن است . در آيه « أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ » « 4 » زكات به معناى " مدح " به كار رفته است ، كه به كسانى كه خود را مدح مىكنند ، اشاره دارد .

--> ( 1 ) - لسان العرب : ج 6 ، ص 65 . ( 2 ) - كهف : 19 . ( 3 ) - لسان العرب : ج 6 ، ص 65 . ( 4 ) - نساء : 49 .